معرفی کاداستر

بسمه تعالی

"طرح کاداستر شهری در ایران"

مقدمه:

یكي از وظايف قانوني سازمان ثبت اسناد و املاك كشور، اشراف كامل برحدود واقعي املاك ، مستحدثات و اراضي دركشور است تا بتواند پايه و اساس تثبيت و استقرار مالكيت مشروع صاحبان املاك را فراهم و  ميزان اراضي دایر، باير و موات شهري و موقوفات را تعيين نمايد و براي حصول به آن، به نظامي نياز مند است که اطلاعات هندسي جامع از محدوده كليه املاك كشور(نقشه املاک) را همراه با شماره هر ملك ،‌ مشخصات مالك و حدود حقوق مالك در ملك را بطور كامل بنحوي در اختيار داشته باشد كه امكان بازنگري پيوسته مجموعه  اطلاعات ميسر باشد تا بتواند وظايف خود را با دقت و سرعت و صحت كامل انجام دهد. اين سیستم را با توجه به تعاريف موجود كاداستر نامند.
 
هدف طرح کاداستر:
ايجاد نظامي دقيق، ساده، روان و مطمئن و قابل تغيير با زمان حاكم برامور املاك و مستحدثات كشور در تعيين محدوده هاي قانوني مالكيت انواع مستحدثات و اراضي متعلق به افراد حقيقي، حقوقي، دولتي ،موقوفه بميزان 1.200.000 هكتار اراضي شهري و بازنگري اطلاعات و نقشـه ها (در طول برنامه اجرائی طرح ونیز پس از پیاده سازی در ادارات ثبت) و نهايتا" تغيير سيستم موجود ثبت به ثبت نوين (كاداستر ) است.
اهداف كيفي:

اهداف كيفي كاداستر از اهميت خاص ساختاري برخوردار است كه مي توان تعدادی از این اهداف را بشرح زير خلاصه نمود.

  •  ايجاد گردش كار روان وقابل اطمينان در صدور يا اصلاح اسناد مالكيت بطور دقيق و سريع.
  •  ايجاد اعتماد و اطمينان در معاملات املاك و سرعت در انجام آن .
  •  كاهش فراوان تعرضات ملكي و دعاوي مربوط در دادگاهها وكاهش حجم پرونده هاي قضائي .
  • كمك به استقرار سيستم مالياتي عادلانه وحقيقي و سرعت در امور مربوطه و نيز افزايش در آمدهاي مالياتي وكاهش اثرات روابط شخصي و نظريات فردي، با توجه به پايگاه اطلاعات كاداستر
  •  افزايش كارائي وارتقاء كيفيت عمليات اجرائي طرحهاي عمراني از طريق بهره گيري از مدارك فني كاداستر نظير نقشه ها، عكسهاي هوائي ، اطلاعات فني، مختصات نقاط و....
  •  افزايش توانائي و امكانات وصول حقوق حقه دولت در كليه نقل و انتقالات ملكي با اتكاء به سيستم مطمئن و روان اطلاعات كاداستري .
  •  كمك به افزايش در آمد دولت بصورت غير مستقيم.
  •  كمك به افزايش سرمايه گذاري روي زمين و اثرات اقتصادي - اجتماعي و فرهنگي آن.
  •  ايجاد درآمد مستمر از طريق تأمين نقشه براي دستگاههاي اجرائي ، نهادها ومؤسسات دولتي و خصوصي از طريق انعقاد قراردادها و يا فروش مستقيم نقشه و اطلاعات كاداستري.
  • تأثيركيفي كاداستر بعنوان پيش شرط توسعه و ابزار مورد نياز خط مشي و سياست گذاري و اجراي طرحهاي توسعه اقتصادي - اجتماعي و فرهنگي در ارتباط با زمين.
  •  ايجاد اشتغال فني مفيد در زمينه هاي مختلف نقشه برداري،  حقوق ثبتي وسایر رشته های تخصصی مرتبط با کاداستر.
  •  ارتقاء سطح دانش فني به جهت استفاده از تكنولوژي نوين مربوط به كاداستر .

ضرورت اجرای طرح کاداستر:
وجود آمار و اطلاعات دقيق، صحيح، بهنگام و مکاني (مکان مرجع) عاملي حياتي براي كليه برنامه ريزيها و تصميم گيريهاي كلان اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و …. در كشور مي باشد. در واقع از دير باز اطلاعات مکان مرجع به عنوان يكي از زير ساختهاي مهم توسعه در كشورها مد نظر بوده است. امروزه سيستمهاي اداره زمين شامل کاداستر، ثبت زمين، ارزشگذاري زمين و کاربري اراضي مي باشد که با محوريت کاداستر در جهت اهداف توسعه پايدار مورد استفاده قرار مي گيرند.
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به عنوان متولي اخذ، فرآوري ومديريت بهينه سيستم ثبت زمين و کاداستر كشور در صدد بهينه سازي فرايندهاي اطلاعاتي و عملياتي خود با استفاده از پيشرفته ترين علوم و فناوريها مي باشدو در جهت ايجاد و مديريت بهينه سيستم اطلاعات کاداستر كشور، در حال حاضر به توليد و بهنگام سازي نقشه هاي شهري در مقياس 1:500  و جمع آوري و بروزرساني اطلاعات ثبتي مربوطه به منظور ايجاد پايگاه اطلاعات مكاني کاداستر مي پردازد. در اين رابطه توليد و بهنگام سازي اطلاعات ثبتي و نقشه هاي کاداستر (سيستمهاي اطلاعات کاداستر) از وظايف اصلي سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است. در واقع تهيه نقشه و فرمهاي اطلاعات ثبتي و خودكار سازي فرايندهاي ايجاد سيستم اطلاعات کاداستري مد نظر مي باشند. از جمله نيازهاي سازمان ثبت اسناد و املاک کشور،توليد و بهنگام سازي نقشه هاي رقومي وجمع آوري، اخذ و بهنگام سازي اطلاعات ثبتي، مكانيزاسيون سيستم ثبت، فرهنگ سازي، اطلاع رساني، آموزش و نهايتآ اخذ خدمات مشاوره اي، نظارتي و اجرائي جهت بهينه سازي طرح کاداستر است تا نهايتاً سيستم اطلاعات کاداستر به عنوان يک سيستم پايه جهت ايجاد کاداستر جامع و چند منظوره و به عنوان يکي از اطلاعات پايه در زير ساختارهاي ملي اطلاعات مکاني مورد استفاده قرار گيرد.
موضوع مکانيزاسيون ثبت و ايجاد بستر لازم جهت ارائه خدمات دولت الکترونيکي در سازمان ثبت از اهميت فوق العاده¬اي برخوردار است که پيش نياز آن اصلاح سيستم ثبت با ديد کاداستر و به ويژه کاداستر نوين مي باشد. امروزه در ارتباط با ايجاد، توسعه و کاربرد فناوري اطلاعات وارتباطات (ICT)، ايجاد زير ساختارهاي اطلاعات مکاني (SDI)، طرحهاي آمايش سر زمين و ساير طرحهاي زير ساختاري، اطلاعات کاداستري از جمله اطلاعات پايه جهت تصميم گيري، برنامه ريزي و استفاده بهينه از منابع مي باشند.با اجرای  طرح کاداستر کشور، اطلاعات مربوط به سيستم کاداستر کشور را مي توان در قالب پايگاههاي داده مکاني وسيستمهاي اطلاعات مکاني (GIS/LIS) به نحو بهينه اخذ، ذخيره، بازيابي، به هنگام وپردازش نموده و نمايش داد و آنها را به نحو مناسب استفاده نمود، ضمن آنکه مي توان اطلاعات فوق را در قالب فرمتهاي مناسب و استاندارد تبادل نمود. طرح فوق سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را قادر مي سازد تا در تعامل با نيروهاي داخلي و سازمانهاي ديگر به تبادل اطلاعات پرداخته و به شکل منطقي تري جهت استفاده بهينه از امکانات موجود براي ترسيم آينده اي روشنتر برنامه ريزي نمايند.

ارتباط طرح کاداستر با ساير طرحها:

  • با توجه به استانداردها وكيفيت و دقت نقشه هاي كاداستر شهري، اينگونه نقشه ها نيازهاي نقشه اي طرحهاي عمران شهري ازجمله طرحهاي مسكن، شهرسازي، گازرساني ، برق، شبكه مخابرات، آب و فاضلاب، مترو و ساير طرحها و پروژه هاي توسعه شهري را بخوبي برآورده خواهد ساخت و در ارتباط با فعاليتهاي اين طرحها خواهد بود.
  • علاوه بر ارتباطات مورد اشاره اساسا" طرح كاداستر با داشتن منابع عظيم اطلاعات اقتصادي- مالكيتي املاك و مستغلات مي تواند پايگاههاي اطلاعاتي طرحهاي مالي مانند طرحهاي مالياتي و درآمدهاي منطقه اي را تغذيه نموده وارزش افزوده ای را در جهت بگارگیری این پایگاههای اطلاعاتی تضمین نمايد.
  • همچنين با درنظر گرفتن برنامه هاي وسيع آموزشی درامركاداستر به منظور ارتقاء فعالیتهای علمی وعملیاتی  خواه ناخواه كارشناسان و متخصصين كاداستر به افزایش حجم و امكانات منابع انساني نقشه برداري كمك خواهند نمود كه فعاليتهاي آموزشي كاداستر در ارتباط با آن قرار دارد.

وضعيت موجود و تبيين استراتژي اجراي كاداستر كشور:

به منظور  ارتقا كيفي عمليات فعلي ثبت سنتي و اعمال ضوابط و معيارها و دستورالعملهاي فني مشخص در عمليات جاري ضروري است تا از يكطرف به بخشي از هدفهاي نهائي كاداستر كه تجديد ساختار ثبت كشور است اقدام و از طرف ديگر از تكرار عمليات  سنتي احتراز شود كه بالطبع از دوباره كاري و صرف هزينه و زمان و نيز ايجاد دعاوي  و مشكلات و مسائل آينده جلوگيري خواهد نمود.
خط مشي هاي اجرائي طوري تدوين شده است كه هم از روشهاي استراتژي فوق در واحدهاي ثبت و هم  هماهنگ با اقدامات مذكور  از توان و امكانات بالقوه موجود كشور اعم از بخشهاي دولتي يا خصوصي و يا تعاوني استفاده بهينه بعمل آيد. قابل ذکر است که در این خصوص، سازمان ثبت در حال تهیه نرم افزار جامع املاک است تا کلیه فرایندهای مرتبط در بخش املاک مکانیزه شده واطلاعات کاداستر بعنوان یکی از ورودیهای اصلی نرم افزار مذکور خواهد بود.که این امر نه تنها باعث تکمیل اطلاعات املاک خواهد شد بلکه از بروز اشتباهات جلوگیری خواهد نمود.
بطور كلي همانگونه كه در قبل نيز اشاره شده است فعاليتهاي اساسي براي حصول به هدفهاي دراز مدت كاداستر كشور بر دو محور بنيادي: "تهيه نقشه هاي كاداستر و جمع آوري اطلاعات هندسي و مالكيتي" و" مكانيزه نمودن اطلاعات املاك و اسناد موجود" قرار دارد.
در هر حال چه در فعاليتهاي مربوط به اهداف تهيه نقشه هاي كاداستر و چه در فعاليتهاي مكانيزاسيون اسناد و املاک و مدارك موجود استفاده از مدرن ترين تجهيزات و اعمال روشهاي نوين مديريتي از ضرورت و اهميت خاصي برخوردارند.
در رابطه با تهيه نقشه هاي كاداستر و جمع آوري اطلاعات هندسي و مالكيتي جوانب مختلف اقتصادي ، اجتماعي، حقوقي و فني و همچنين تكاليفي كه به موجب قانون به عهده سازمان ثبت گذارده شده است بايد ملحوظ نظر واقع شود و با توجه به فوريتهاي هر منطقه و توان اجرائي و امكانات موجود نسبت به اولويت اجراي عمليات درهر يك از مناطق كشور اقدام گردد.
با عنايت به اثرات چند جانبه اقتصادي ، اجتماعي كاداستر در جامعه ، سياستهاي اجرائي آن نيز نميتواند منحصر به سياستها و خط مشي هاي عملياتي در بخش دولتي باشد و بايد از توان و ظرفيت اجرائي بخش خصوصي همراه با ضوابط و مقررات مناسب بهره برداري لازم را بدست آورد و با در نظر گرفتن عوامل متعدد فني ، آموزشي ، اجرائي در بخش خصوصي ، كاربرد بهينه عوامل مذكور از جمله انعقاد قراردادهاي جامع  به منظور استفاده حداكثر از ظرفيت اجرائي آن در راستاي هدفهاي طرح و از طرفي انعقاد قرارداد مشاوره اي با مراكز علمي و آموزشي به منظور استفاده حداكثر از بنية علمي كشور، يكي ديگر از خط مشي هاي دراز مدت كاداستر كشور خواهد بود تا همراه و هماهنگ با سياستهاي دراز مدت در بخش دولتي حصول هدفهاي چند جانبه كاداستر را تسهيل نمايد.

مراحل مختلف عملياتي جهت تهية نقشة كاداستر:

به منظور تهیه نقشه کاداستر مراحل مختلف عملیاتی ضرورت دارد که به اجرا در آید که بسته به روشهای مختلف تهیه نقشه فعالیتهای عملیاتی مختلفی به شرح ذیل انجام می پذیرد.
 

  1. شبكه بندي اصلي :شامل ايجاد يك سيستم مختصات پايه با فواصل حدود 5 كيلومتر است كه به منظور تهيه نقشه يك منطقه به صورت يكپارچه بوده ، بطوريكه كل منطقه را پوشش داده و به سيستم مختصات كشوري متصل شده باشد.
  2.  شبكه بندي فرعي : به منظور مختصات دهي به گوشه هاي املاك در عمليات نقشه برداري ، ايستگاههائي با فواصل 200 الي 500 متر در منطقه مورد عمليات با اتكاء به شبكه نقاط اصلي ايجاد گرديده ومختصات دهي ميشوند.
  3. عكسبرداري هوائي : در مناطقي كه به واسطه وسعت زياد انجام عمليات نقشه برداري زميني طولاني مدت بوده ومقرون به صرفه نمي باشد ، جهت تهيه نقشه از عكسهاي هوائي استفاده ميشود كه از طريق عكسبرداري هوائي كه شامل مجموعه عمليات براي تهيه عكسهاي قائم توسط هواپيما ودوربين مخصوص عكسبرداري از يك ارتفاع معين جهت يك مقياس مشخص ميباشد انجام ميگردد.
  4. تهيه واندازه گيري نقاط كنترل زميني : اين عمليات جهت تطبيق و توجيه عكسهاي هوائي با زمين به منظور تهية نقشه از عكس مي باشد كه شامل مختصات دهي به نقاط مشترك بر روي عكس و زمين است.
  5. تبديل عكس به نقشه طبق دستورالعمل كاداستر : با استفاده از عكسهائي كه عمليات تهيه و اندازه گيري نقاط كنترل زميني بر روي آنها انجام شده به وسيله دستگاههاي دقيق فتوگرامتري (تبديل عكس به نقشه) مشاهدات و محاسبات لازم انجام و سپس عمليات تبديل رقومي صورت      مي گيرد و نهايتاً پس از انجام ويرايشهاي لازم، نقشه نهائي مطابق با استانداردهاي كاداستر تهيه    مي شود.
  6. پلاك گذاري ثبتي : هدف از اجراي اين مرحله دستيابي به پلاكهاي ثبتي املاك و انتقال آنها بر روي شيتهاي نقشه و فايل كامپيوتري و ايجاد يك لايه پلاك ثبتي بر روي فايل مي باشد.
  7. عمليات تكميل زميني : اين عمليات شامل  نقشه برداري زميني به منظور تعيين مختصات قطعي گوشه هاي املاك و نيز برداشت عوارضي كه در عكس هوائي غيرقابل رؤيت مي باشند، است.
  8. داده آمائی دفاتر املاک شامل استخراج اطلاعات جامع املاك از دفاتر وپرونده هاي ثبتي و وارد كردن آنها دربانک اطلاعات رايانه
  9. اسكن كردن دفاتر املاك : در این مرحله کلیه صفحات دفاتر املاک در واحدهای ثبتی اسکن ودر بانک اطلاعات نگهداری می شوند.
  10. ايجاد لايه عرصه : يكي از اهداف تهيه نقشه هاي كاداستر نمايش عرصه هاي واقعي املاك  مي باشد. براي اين منظور حدود املاك بر روي نقشه با حدود املاك در بانك اطلاعات ماهيتي املاك (حدود اربعه املاك كه وارد رايانه شده است) مقايسه شده و تاجائي كه امكان داشته باشد اصلاح   مي گردد.
  11. يكپارچه سازي نقشه كاداستر : اين فرآيند به منظور پلاك گذاري نيمه اتوماتيك بر روي نقشه هاي هندسي موجود و تلفيق اطلاعات مكانيزه شده حدود اربعه با نقشه ها و نهايتاً ايجاد نقشه كاداستر مي باشد.
  12. پیاده سازی:در این مرحله نقشه های یکپارچه سازی شده کاداستر مربوط به هر واحد ثبتی ،در آن واحد بکارگیری و بروز می شود.

نيروي انساني متخصص:

 تنوع وظائف فني و اجرائي و فعاليتهاي مختلفي كه در عمليات كاداستر انجام مي گيرد تخصيص رشته هاي مختلف در سطوح آموزشي و تجربي را ضروري مي سازد و براي اين منظور انجام عمليات در سطح اپراتوري ، كارداني ، كارشناسي ، كارشناسي ارشد ، تفكيك و براي هر يك از آنها تعداد مورد نياز بر اساس نيروي انساني لازم در عمليات اجرائي سالانه برآورد گرديده است.
 براي مراحل مختلف اجرائي عمليات كاداستر که فوقاً اشاره شد وسایر فعالیتها نظیر تطبيق و تحديد حدود املاك و نيز كنترل و  خدمات پشتيباني و تكميلي اعم از جمع آوري اطلاعات ثبتي( داده آمائی) و پردازش آن و خدماتي از قبيل خدمات فني اداري به نيروي انساني متخصص نياز می باشد.
در رابطه با تربيت نيروي انساني فعاليتهاي زير انجام گرفته است:
الف - مقطع كارداني:
در حدود 280 نفر در اين مقطع در دانشكده سازمان جغرافيايي و دانشگاه آزاد اسلامي جذب شده اند که پس از فارغ التحصیلی در راستای اجرای طرح بکار گرفته شده اند.

ب - مقطع كارشناسي:
در حدود 264 نفر در اين مقطع در دانشگاه هاي تهران، صنعتی خواجه نصيرالدين طوسي و دانشگاه آزاد اسلامي جذب شده اندکه پس از فارغ التحصیلی در راستای اجرای طرح بکار گرفته شده اند.

ج - مقطع كارشناسي ارشد:
در حدود 13 نفر  در اين مقطع در دانشگاه هاي تهران، صنعتی خواجه نصيرالدين طوسي جذب شده اند كه پس از فارغ التحصیلی در راستای اجرای طرح بکار گرفته شده اند.

برنامه ریزیها:

در برنامة اول توسعه كلية فعاليتها در زمينة برنامه ريزي، جذب و تربيت نيروي انساني، تأمين تجهيزات مورد نياز و ساير پيش نيازهاي اجراي طرح مورد مطالعه و اجرا قرار گرفت كه با بررسي نتايج، جمع بندي مطالعات نشان مي داد كه طرح كاداستر شهری كشور در صورت تأمين اعتبارات طي يك دورة 25ساله كه شامل پنج برنامة 5 ساله است قابل اجرا بوده و مي تواند در وصول به هدفهاي تعيين شده موفق گردد.

تهیه شده در امور تحقیقات وبرنامه ریزی طرح کاداسترکشور

نقشه سایت | نمای قابل چاپ | © 2009 - 2015 Cadastre